Invasieve uitheemse soorten (IUS) vormen een toenemende bedreiging voor biodiversiteit, economie en volksgezondheid in Europa. Het gaat om soorten die zich buiten hun natuurlijk verspreidingsgebied vestigen en daar ernstige schade veroorzaken. Door handel, transport en klimaatverandering groeit hun aantal jaarlijks. De Europese Unie nam in 2014 Verordening 1143/2014 aan om IUS preventief aan te pakken, snel te detecteren en te beheersen. Een centrale maatregel is de Unielijst: een lijst van zorgwekkende soorten waarvoor strikte verboden gelden, zoals op invoer, handel en vrijlating. Op 20 juni 2025 werden maar liefst 26 soorten werden toegevoegd aan de lijst. Lidstaten moeten bijkomende maatregelen nemen zoals surveillancesystemen, uitroeiing van nieuwe populaties en actieplannen voor verspreidingsroutes.
België vertaalt dit beleid in een Nationaal Actieplan, opgesteld in samenwerking met gewesten en sectoren. De focus ligt op drie routes: particulier en professioneel bezit (zoals sierteelt), recreatief gebruik van zoetwater, en transport van habitatmateriaal. Specifiek voor de sierteeltsector werd een Code Goede Praktijk ontwikkeld, met richtlijnen zoals correcte etikettering, bioveiligheid, en sensibilisering.
Voor tuinaannemers betekent dit dat zij waakzaam moeten zijn bij plantenkeuze, afvalbeheer en klantinformatie. Ze zijn een cruciale schakel in het voorkomen van verspreiding op het terrein, ook al vallen ze niet onder de formele verplichtingen van de EU-verordening. Bewust handelen helpt niet alleen de natuur, maar versterkt ook de geloofwaardigheid van de sector.
© Yves Heirman
Leesduur 4″